Het uitgangspunt: alsof het niet gebeurd was
Is een ander aansprakelijk voor je ongeval, dan moet die (in de praktijk diens verzekeraar) alle schade vergoeden die door het ongeval is ontstaan. Niet alleen de kosten die je nu al ziet, maar ook schade die pas later komt, zoals inkomen dat je over tien jaar misloopt.
De wet maakt onderscheid tussen twee soorten schade:
- Materiële schade: alles wat in geld uit te drukken is. Inkomen, kosten, hulp, kapotte spullen.
- Immateriële schade: pijn, verdriet en minder levensplezier. Daarvoor krijg je smartengeld.
Smartengeld
Smartengeld is een vergoeding voor pijn, verdriet, angst en minder levensplezier (art. 6:106 BW). Geld maakt het letsel niet ongedaan, maar het erkent wat je is overkomen.
Waar hangt de hoogte van af?
- Aard en ernst van het letsel: een gebroken pols is iets anders dan hersenletsel
- Hoe lang het duurt: herstel je in weken, maanden, of blijven er klachten?
- Blijvende gevolgen: littekens, beperkingen, pijn die niet meer weggaat
- Je leeftijd: wie jong blijvend letsel oploopt, leeft er langer mee
- Psychische gevolgen: angst in het verkeer, slaapproblemen, PTSS
- Hoe je leven verandert: sport, hobby's, werk of zorg voor je kinderen die niet meer gaan
- De omstandigheden: bijvoorbeeld als de verzekeraar je zaak onnodig traag of hard behandelt
Hoe wordt het bedrag bepaald?
Er bestaat geen vaste tabel voor alle letsels. Je advocaat zoekt vergelijkbare zaken waarin de rechter al een bedrag heeft vastgesteld, en vergelijkt jouw letsel en gevolgen daarmee. Voor lichter letsel wordt steeds vaker de Rotterdamse Schaal gebruikt: een tabel met vaste bedragen per soort letsel en de duur van je herstel. Dat zorgt voor snellere en voorspelbaardere uitkomsten.
Inkomensschade
Kun je tijdelijk of blijvend minder werken, dan heb je recht op vergoeding van het inkomen dat je daardoor misloopt. Dit is vaak de grootste post in een letselzaak, zeker bij jonge mensen of blijvende beperkingen.
- In loondienst: het verschil tussen je oude loon en wat je nu nog ontvangt, ook vakantiegeld, overuren, bonussen en pensioenopbouw
- Als ondernemer: gemiste winst. Daarvoor kijken we naar je jaarcijfers van de afgelopen jaren, soms met hulp van een rekenkundige
- Carrière die anders loopt: een promotie, opleiding of baanwissel die niet meer doorgaat
- Toekomstige schade: wat je de komende jaren of tot je pensioen misloopt. Die wordt berekend met een rekenrapport
Ben je hersteld maar ben je wel kwetsbaarder op de arbeidsmarkt geworden, bijvoorbeeld omdat je minder zwaar werk aankan? Ook dat risico kan een schadepost zijn.
Hulp in en om het huis
Na een ongeval lukken gewone dingen vaak even niet meer. Die schade telt mee, ook als je geen hulp hebt ingehuurd.
- Huishoudelijke hulp: schoonmaken, wassen, boodschappen, koken. Doet je partner, familie of een vriend dat voor je? Dan worden die uren ook vergoed, volgens vaste normbedragen
- Zorg door naasten: helpen met wassen, aankleden, vervoer naar afspraken
- Klussen die je niet meer kunt (zelfwerkzaamheid): schilderen, de tuin, klein onderhoud aan huis of auto. Moet je dat nu laten doen, dan is dat schade
- Aanpassingen aan je woning of auto, zoals een traplift of automaat
Kosten door het ongeval
| Schadepost | Voorbeelden |
|---|---|
| Medische kosten | Eigen risico, fysiotherapie of psychologische hulp die je verzekering niet vergoedt, medicijnen, hulpmiddelen zoals krukken of een brace |
| Reiskosten | Ritten naar ziekenhuis, huisarts, fysio en specialist, en parkeerkosten. Ook als iemand anders je brengt |
| Bezoek in het ziekenhuis | Reiskosten van naasten die je bezoeken |
| Kapotte spullen | Fiets, helm, kleding, telefoon, bril |
| Studievertraging | Extra collegegeld, een jaar later beginnen met werken |
| Overige kosten | Telefoon en post, een tijdelijke oppas, extra stookkosten als je veel thuis bent |
De vuistregel: had je deze kosten niet gehad zonder het ongeval? Dan horen ze bij je schade.
Schade van naasten
Ook je naasten kunnen recht hebben op een vergoeding:
- Affectieschade: bij ernstig en blijvend letsel of overlijden hebben partner, kinderen en ouders recht op een vast bedrag voor hun verdriet (sinds 2019, art. 6:107 en 6:108 BW). Het bedrag ligt tussen € 12.500 en € 20.000, afhankelijk van de relatie en de situatie
- Shockschade: wie het ongeval zag gebeuren of direct daarna met de gevolgen werd geconfronteerd en daar psychisch letsel aan overhoudt
- Kosten die naasten maken, zoals reiskosten en verlof om voor je te zorgen
Wettelijke rente
Over je schade loopt wettelijke rente vanaf het moment dat de schade ontstond (art. 6:119 BW). Je hoeft die niet eerst te vragen. Hoe langer een verzekeraar wacht met betalen, hoe meer rente erbij komt. Ook die rekenen we voor je uit.
Kosten van je advocaat
De redelijke kosten om je schade vast te stellen en te verhalen, de BGK, horen ook bij de schade (art. 6:96 BW). Is de ander aansprakelijk, dan betaalt diens verzekeraar ze. Dat geldt ook voor de kosten van een medisch adviseur of rekenkundige die je advocaat inschakelt.
Is de aansprakelijkheid (nog) niet erkend, dan kijken we samen naar een toevoeging (gesubsidieerde rechtsbijstand). Daarvoor betaal je mogelijk een eigen bijdrage. Dat bespreken we altijd vooraf, zodat je nooit voor een verrassing staat.
Voorschotten: niet wachten tot het einde
Een letselzaak kan lang duren, omdat we moeten wachten tot je medisch stabiel bent. Daarom vragen we zodra de aansprakelijkheid vaststaat een voorschot op je schade. Bij inkomensverlies of hoge kosten kan dat meerdere keren. Zo kom je financieel niet in de knel terwijl je herstelt.
Waar mensen vaak geld laten liggen
- Hulp van partner of familie die niet wordt opgevoerd, omdat die toch gratis was
- Klussen in en om het huis die je niet meer zelf kunt
- Reiskosten van kleine ritjes, die bij elkaar flink oplopen
- Toekomstige schade, omdat een zaak te snel wordt afgesloten
- Wettelijke rente over de jaren dat de zaak liep
- Een eindaanbod van de verzekeraar dat zonder controle wordt getekend
Bewaar je bonnetjes
Veelgestelde vragen
Hoeveel smartengeld krijg ik?
Dat hangt vooral af van de ernst van je letsel, hoe lang je herstel duurt en of er blijvende gevolgen zijn. Bij lichter letsel dat binnen enkele maanden herstelt, gaat het meestal om honderden tot enkele duizenden euro's. Bij ernstig of blijvend letsel kan het om veel hogere bedragen gaan. Een precies bedrag noemen we pas als je medische situatie duidelijk is, omdat een te vroege schatting je kan benadelen. Na het eerste gesprek vertellen we je wel eerlijk waar je zaak ongeveer staat en welke vergelijkbare zaken er zijn.
Krijg ik ook iets als ik nog niet hersteld ben?
Ja. Zodra de aansprakelijkheid vaststaat, vragen we voorschotten. Dat kan meerdere keren, bijvoorbeeld als je inkomen terugloopt of je hoge kosten maakt. Wat je als voorschot krijgt, gaat later af van de eindbetaling.
Moet ik belasting betalen over mijn schadevergoeding?
Over smartengeld en vergoeding van kosten betaal je geen inkomstenbelasting. Vergoeding van gemist inkomen wordt zo berekend dat je netto hetzelfde overhoudt als zonder ongeval. Staat het geld daarna op je rekening, dan kan het meetellen voor je vermogen in box 3.
Wordt mijn uitkering of loon verrekend?
Je krijgt je netto schade vergoed. Betaalt je werkgever je loon door of krijg je een uitkering, dan krijg je dat deel niet dubbel. Je werkgever of het UWV kan dat deel zelf terugvragen bij de verzekeraar. Wat er dan nog overblijft aan schade, claimen wij voor jou.
Wat als ik zelf ook een fout maakte?
Dan kan je vergoeding lager uitvallen (eigen schuld). Bij fietsers en voetgangers die door een auto zijn aangereden, gelden extra beschermende regels: je krijgt dan in de regel minstens de helft van je schade vergoed. Lees meer bij aangereden als fietser.
Hoe lang heb ik de tijd om te claimen?
Bij een verkeersongeval claim je rechtstreeks bij de WAM-verzekeraar; die vordering verjaart al 3 jaar na het ongeval (art. 10 WAM). Bij andere zaken, zoals een bedrijfsongeval, is het in de regel 5 jaar nadat je de schade en de aansprakelijke partij kent. Een melding bij de verzekeraar of een aansprakelijkstelling kan de termijn stuiten. Twijfel je of het te laat is? Laat het nakijken, er zijn uitzonderingen.
Vragen over jouw situatie?
Gratis eerste advies van een advocaat. Reactie binnen 3 werkdagen.