Wat is smartengeld?
Smartengeld is een vergoeding voor schade die je niet in geld kunt uitdrukken: pijn, verdriet, angst en minder levensplezier. Juristen noemen dat immateriële schade. Heb je door een ongeval waarvoor een ander aansprakelijk is letsel opgelopen, dan heb je daar recht op (art. 6:106 BW). Dat geldt voor lichamelijk letsel en voor psychisch letsel.
Smartengeld staat los van de vergoeding van je kosten en je gemiste inkomen. Die schade heet materiële schade. Lees daarover meer bij vergoedingen.
Hoe wordt de hoogte bepaald?
Er bestaat geen vaste prijslijst. De wet zegt dat smartengeld naar billijkheid wordt vastgesteld. Dat betekent dat de rechter kijkt naar wat in jouw geval redelijk en eerlijk is.
De Hoge Raad heeft uitgelegd hoe dat gaat. De rechter houdt rekening met alle omstandigheden. Daarbij gaat het vooral om de aard van de aansprakelijkheid en om de aard, de duur en de ernst van de pijn, het verdriet en het verlies aan levensvreugde. Ook let de rechter op de bedragen die Nederlandse rechters in vergelijkbare gevallen hebben toegekend.
Vergelijkbare uitspraken
Omdat de rechter naar vergelijkbare gevallen kijkt, zoekt je advocaat uitspraken over letsel dat op het jouwe lijkt, met vergelijkbare gevolgen. Een bekende verzameling daarvan is het Smartengeldboek van de ANWB. Daarin staan uitspraken van rechters over smartengeld, geordend naar soort letsel.
Voor lichter letsel wordt steeds vaker de Rotterdamse Schaal gebruikt: een tabel met vaste bedragen per soort letsel en de duur van je herstel. Dat zorgt voor snellere en voorspelbaardere uitkomsten.
Wat weegt mee?
- De ernst van je letsel: een gekneusde rib is iets anders dan een gebroken been of hersenletsel
- Hoe lang je klachten duren: herstel je in weken of maanden, of houd je blijvende klachten?
- Blijvende gevolgen: littekens, beperkingen of pijn die niet meer weggaat
- Je leeftijd: wie jong blijvend letsel oploopt, leeft er langer mee
- Psychische gevolgen: angst in het verkeer, slaapproblemen of somberheid door het ongeval
- Wat er in je leven verandert: werk, sport, hobby's of de zorg voor je kinderen die niet meer gaan zoals vroeger
Een overzicht van alle schade naast smartengeld vind je bij vergoedingen.
Wat kun je zelf doen?
Hoe beter je klachten zijn vastgelegd, hoe beter je advocaat jouw zaak kan vergelijken met andere zaken. Een verzekeraar of rechter weet niet vanzelf hoe jouw dagen eruitzien.
- Houd een kort dagboek bij van je pijn, je slaap en wat je die dag niet kon
- Schrijf op wat je hebt moeten laten: werk, sport, uitjes of klussen in huis
- Bewaar je afspraken bij huisarts, ziekenhuis, fysiotherapeut of psycholoog
- Maak foto's van zichtbaar letsel en littekens, ook als ze later minder worden
Kreeg je al een aanbod van de verzekeraar? Teken niet voordat iemand het heeft nagekeken. Lees meer over een second opinion.
Waarom we niet meteen een bedrag noemen
Zolang je nog herstelt, weet niemand hoe het afloopt. Een bedrag dat te vroeg wordt genoemd, past vaak niet bij wat je uiteindelijk overhoudt aan het ongeval. Daarom bespreken we eerst je letsel en de gevolgen. Zodra je medische situatie duidelijker wordt, geven we je een eerlijke inschatting op basis van vergelijkbare zaken.
Wil je weten wat je advocaat kost en wie dat betaalt? Lees het bij kosten van een letselschade advocaat.
Veelgestelde vragen
Krijg ik ook smartengeld voor psychische klachten?
Ja, ook psychisch letsel door het ongeval telt mee. De wet spreekt van lichamelijk of geestelijk letsel. Hoe zwaar die klachten wegen, hangt af van hoe ernstig ze zijn en hoe lang ze duren.
Kan ik een voorschot op mijn smartengeld krijgen?
Vaak wel. Zodra de aansprakelijkheid is erkend, kan je advocaat om een voorschot vragen. Wat je als voorschot krijgt, gaat later af van de eindbetaling.
Wanneer weet ik hoeveel smartengeld ik krijg?
Meestal pas als je medische situatie stabiel is, dus als duidelijk is welke klachten blijven. Tot die tijd houden we je op de hoogte van hoe je zaak ervoor staat.
Vragen over jouw situatie?
Gratis eerste advies van een advocaat. Reactie binnen 3 werkdagen.